Słowniczek

Adaptacja

Czas, w którym człowiek przyzwyczaja się do nowych warunków, nowej sytuacji, uczy się zasad i reguł, ale przede wszystkim zdobywa poczucie bezpieczeństwa.

ADD

Odmiana ADHD, zaburzenie dotyczące braków w zakresie uwagi, gdzie nadpobudliwość ruchowa nie występuje.

ADHD

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi. Więcej informacji w artykule.

Agresja

Zachowanie mające na celu spowodowanie szkody fizycznej lub psychicznej. Więcej informacji o agresji między harcerzami/zuchami w artykule.

Cierpienie fizyczne

Dolegliwości człowieka wynikające z ciała (fizyczne).

Cierpienie psychiczne

Dolegliwości człowieka wynikające z jego psychiki.

Depresja

Długotrwałe przygnębienie. Więcej informacji w artykule.

Diagnoza

Rozpoznanie jakiegoś stanu rzeczy (problemu) i jego przyczyn oraz jego możliwości rozwojowych na podstawie objawów, w oparciu o znajomość ogólnych prawidłowości.

Doświadczenia

Ogół wiadomości i umiejętności zdobytych na podstawie obserwacji i własnych przeżyć. (źródło: sjp.pwn.pl)

Dysleksja rozwojowa

Specyficzne trudności w uczeniu się, które mogą dotyczyć czytania (dysleksja), poprawnego pisania pod względem ortograficznym (dysortografia), techniki pisania i kaligrafii (dysgrafia), liczenia (dyskalkulia).

Empatia

Zdolność do współodczuwania (zdolność dostrzegania) stanów emocjonalnych (empatia emocjonalna) i przyjmowania ich sposobu patrzenia na rzeczywistość (empatia poznawcza). Drugiego człowieka, pozwala zrozumieć jego decyzje, postawy i działania.

Forma terapeutyczna

Profesjonalny (oparty o właściwe kompetencje) sposób pracy z indywidualnymi problemami osób.

Funkcje poznawcze

Pozwalają zdobywać wiedzę o otoczeniu i komunikować się z nim. Do podstawowych procesów poznawczych człowieka zaliczane są: pamięć, uwaga, spostrzeganie świata przy pomocy zmysłów, myślenie.

Głodówka

Całkowite lub częściowe nieprzyjmowanie pokarmów, spowodowane wskazaniami dietetycznymi lub stosowane jako protest przeciwko represjom politycznym w czasie strajków itd.

Godność

Odczucie, które kierujemy do siebie samego, inaczej poczucie własnej wartości i szacunek do siebie samego. Prawo do bycia traktowanym z godnością to prawo do bycia branym pod uwagę, uwzględnianym i szanowanym.

Instrumenty (narzędzia) metodyczne

Narzędzia, których używamy w naszej organizacji, żeby się rozwijać. To nic innego, jak stopnie, sprawności czy znaki służb, naramiennik wędrowniczy, projekt. Mogą je zdobywać wszyscy między 6 a 21 rokiem życia. Instrumenty metodyczne są dostosowane do metodyki danego pionu. Instrumenty metodyczne dla zuchów: sprawności i gwiazdki zuchowe. Instrumenty metodyczne dla harcerzy: próba harcerza, stopnie i sprawności harcerskie, zadanie zespołowe. Instrumenty metodyczne harcerzy starszych: próba harcerza, stopnie i sprawności harcerskie, projekt starszoharcerski. Instrumenty metodyczne dla wędrowników – próba wędrownicza, stopnie (Harcerz Orli, Harcerz Rzeczpospolitej), sprawności i znaki służb.

Kara fizyczna/ kara cielesna

Rodzaj kary mającej na celu zadanie bólu osobie karanej za pomocą użycia siły fizycznej wobec niej. W przypadku tej kary cierpienie fizyczne często łączy się z cierpieniem psychicznym. Kara fizyczna jest stosowaniem przemocy fizycznej. Jej stosowanie jest zagrożone karą wynikającą z zapisów Kodeksu Karnego.  Http://tpm.org.pl/przemoc-jest-karalna/

Kodeks wykroczeń

Polska ustawa, uchwalona przez Sejm, regulująca prawo wykroczeń. Określa ona zasady ponoszenia odpowiedzialności za wykroczenia. Zawiera katalog wykroczeń i kar przewidzianych za ich popełnienie.  Aktualną treści kodeksu wykroczeń znajdziesz na www.prawo.sejm.gov.pl

Kompetencja

To połączenie wiedzy i umiejętności, które składają się na łatwość poruszania się w różnych obszarach. Na kompetencje komunikacyjne składać się będzie nie tylko wiedza na temat komunikacji, ale również umiejętności związane z wyrażaniem się czy okazywaniem własnych emocji.

Kompleksy

Wstydliwe tematy dotyczące nas samych, które sprawiają, że czujemy dyskomfort, niepokój, wstyd, lęk, strach. Te nieakceptowane informacje na temat swój lub otoczenia są wyparte ze świadomości i przejawiają się w różnego rodzaju obawach, zahamowaniach.

Koncentracja/skupienie uwagi

Intensywne skupienie/skoncentrowanie uwagi na wybranym przedmiocie, zjawisku czy sytuacji. Uwaga jest mechanizmem redukcji nadmiaru informacji + – system poznawczy może przetworzyć tylko ułamek tego, co jest mu dostępne, dlatego zmuszony jest filtrować i kontrolować procesy odbioru oraz przetwarzania informacji, aby uniknąć skutków przeładowania.

Konflikty / strona konfliktu

Zderzenie/starcie odmiennych zapatrywań i postaw wynikające z tego, że każdy człowiek (strona konfliktu) kieruje się własnym zbiorem wartości, poglądów czy ocen sytuacji.

Lęk

To taki stan, w którym boimy się, że zbliża się niebezpieczeństwo. Możemy czuć w ciele napięcie, ból, drętwienie, zimno itp. Jednocześnie nie jesteśmy w stanie określić skąd to niebezpieczeństwo nadciąga i co to konkretnie jest.

Metodyka pionu

Sposób pracy i wykorzystania instrumentów metodycznych w jednostce harcerskiej, dostosowany do wieku członków danej jednostki. W Związku Harcerstwa Polskiego wyróżniamy metodykę pionu zuchowego, harcerskiego, starszoharcerskiego i wędrowniczego.

Męczliwość

Jeden z objawów towarzyszących wielu chorobom fizycznym (np. Zaburzeniom pracy serca, płuc, nerek, wątroby, tarczycy), jak również wiele wspólnego mają choroby psychiczne, depresja, a także lęk. Niekiedy za nią odpowiadają także zażywane leki. Poza tym może być skutkiem nieodpowiedniego stylu życia, nadwagi, zaburzeń apetytu. To niezdolność do podejmowania wysiłku, różniąca się pod względem jakości i nasilenia w porównaniu z typowym zmęczeniem, która niekorzystnie wpływa na funkcjonowanie i nie ulega złagodzeniu pod wpływem wypoczynku lub snu

Motywacja

To, co powoduje podjęcie jakichś działań lub decyzji. (źródło: sjp.pwn.pl)

Myśli samobójcze

Fantazje, plany, myśli na temat własnej śmierci.

Nadmierna ruchliwość

Jest to zbytnia aktywność nie połączona z wykonywaniem zadania, która jest irytująca i dokuczliwa dla będących wokół osób. Utrudnia lub uniemożliwia uczestnictwo w zajęciach. Poradnik-logopedyczny.pl

Naruszenie obowiązku do opieki nad dzieckiem

Ustawa z dnia 25.02.1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy: Art. 95. § 1. Władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka. § 2. Dziecko pozostające pod władzą rodzicielską winno rodzicom posłuszeństwo. § 3. Władza rodzicielska powinna być wykonywana tak, jak tego wymaga dobro dziecka i interes społeczny.

Nastrój

Stan psychiczny utrzymujący się u kogoś przez pewien czas.

Naturalny konserwatyzm dotyczący poglądów

Etap, który przeżywa większość młodych ludzi i wiążę się z przekonaniem, że różne część świata (zachowania, sytuacje) są dobre, albo złe. Utrudnia dostrzeżenie, że człowiek składa się z wielu różnych części i może robić rzeczy dobre i złe.

Niepokój

To taki stan, w którym nie czujemy się bezpiecznie. Często nie potrafimy jednocześnie określić powodu, z którego tak się czujemy.

Niska masa ciała (niedowaga)

Objawia się nie tylko niską wagą, towarzyszą jej także senność, osłabienie, apatia, bóle głowy, dolegliwości trawienne; o niedowadze mówimy wtedy, gdy osoba osiąga niepokojący niski wskaźnik masy ciała; BMI dla niedowagi wynosi 18,5 lub mniej.

Notatka powinna zawierać

  1. Daty,
  2. Imiona i nazwiska osób, których dotyczy i z którymi rozmawiałeś,
  3. Opis sytuacji – krótko, najważniejsze fakty o problemie, podjęte przez Ciebie działania, ważne uwagi,
  4. Podpisy osób, z którymi rozmawiałeś / zgłaszałeś sprawę (jeśli to możliwe)
  5. Twój podpis

Objaw psychiczny

Dolegliwości pochodzące z psychiki człowieka, zaliczamy do nich m.in..: obniżenie nastroju, zaburzenia myślenia, urojenia, omamy, natręctwa.

Objaw somatyczny

Uskarżanie się pacjenta na dolegliwości fizyczne (somatyczne), mimo iż badania wykonane wcześniej nie wykazały podstaw do występowania zgłaszanych dolegliwości (źródło: psychoterapia.org).

Obniżona sprawność umysłowa (niepełnosprawność intelektualna)

Stan charakteryzujący się istotnie niższym od przeciętnego ogólnym poziomem funkcjonowania intelektualnego i zaburzeniami w procesie przystosowania się (zakresie dojrzewania, uczenia się i przystosowania społecznego). Oznacza to, że dana osoba nie osiągnęła takiego poziomu rozwoju, który gwarantuje możliwości radzenia sobie w nowych sytuacjach, uczenia się i wypracowywania nowych strategii.

Obsesja

Stan chorobowy polegający na opanowaniu świadomości przez niedające się zahamować myśli, nastroje, uczucia; uraz; także uporczywe myśli;

Opiekun prawny

To osoba, która wykonuje pieczę wobec dziecka, jak i jego majątku; podlega ona przy tym nadzorowi sądu opiekuńczego. Opiekuna prawnego dla dziecka ustanawia się, kiedy jego rodzice są nieznani lub gdy rodzicom nie przysługuje władza rodzicielska; ustanawia się także opiekunów prawnych w stosunku do osób ubezwłasnowolnionych.

Panika

Uczucie silnego lęku o własne życie lub zdrowie bez wyraźnego powodu

Pedagog szkolny

Osoba na tym stanowisku pomaga w rozwiązaniu problemów – zarówno pedagogicznych, jak i wychowawczych. Doradza uczniom, rodzicom, nauczycielom i innym osobom pracującym z dzieckiem, jeśli spotykają oni na swojej drodze problem, z którym nie mogą sobie samodzielnie poradzić. Jednym z zadań jest również współpraca z innymi instytucjami. Jest to osoba, do której można się zgłosić po pomoc.

Poczucie bezradności

Brak pomysłu na akceptowalne wyjście z trudnej sytuacji.

Poczucie osamotnienia

Wewnętrznie odczuwalne poczucie bycia samotnym, pozbawionym wsparcia innych osób, poczucie braku posiadania bliskich relacji.

Poczucie winy

Stan emocjonalny powstający w sytuacji uświadomienia sobie popełnienia czynu niedozwolonego.

Poczucie własnej wartości

Przekonanie na temat własnej osoby.

Profesjonalna opieka

Opieka prowadzona przez osoby zawodowo do niej przygotowane lub posiadające właściwe kompetencje np. Psychologa, terapeutę, pedagoga.

Próba samobójcza

Zamierzone działanie mające na celu śmierć lub doprowadzające do niej w przypadku braku interwencji osób trzecich. (źródło: metis.pl) Więcej informacji w artykule.

Przemienność form

Przemienność form zapewnia przeplatanie się różnych elementów aktywności podczas jednej zbiórki. Na zmianę powinno się stosować formy statyczne (nie wymagające ruchu) i dynamiczne (ruchowe).

Przewlekły

Mający długotrwały przebieg.

Psychiatra dziecięcy

Jest lekarzem specjalistą zajmującym się diagnozowaniem i leczeniem chorób i zaburzeń psychicznych u dzieci i młodzieży. Jego wiedza na temat chorób psychicznych pokrywa się w dużej mierze z wiedzą psychologa, jednak tylko psychiatra może wdrożyć farmakoterapię lub skierować pacjenta na specjalistyczne badania.

Psycholog dziecięcy

Zajmuje się diagnozą i pomocą w rozwiązywaniu problemów oraz zaburzeń występujących u dzieci i młodzieży, a także poradnictwem rodzicielskim. Wszelkie podejrzenia, że coś jest nie w porządku z dzieckiem, warto jak szybciej zweryfikować u specjalisty.

Role społeczne

Wyszczególniają i określają, jakich działań lub zachowań oczekują od nas ludzie w danym środowisku społecznym i wynikają z pozycji zajmowanej w społeczeństwie. Każda z ról wiąże się z istnieniem praw, obowiązków oraz zakazów i nakazów, które wyznaczają normy zachowań i zakres swobody. Może być rolę ucznia, członka rodziny, pozycja w grupie przyjaciół.

Rozpacz

To taki stan, w którym czujemy się skrajnie bezsilni, nie widzimy rozwiązania, nie widzimy możliwości poprawy sytuacji.

Rozwój emocjonalny

Podstawą prawidłowego rozwoju emocjonalnego jest umiejętność rozpoznawania emocji, nazywania ich i wyrażania, w społecznie akceptowalny sposób.

Rozwój motoryczny

Inaczej ruchowy, uwarunkowany jest prawidłową budową i czynnością układu ruchu oraz sterującym nim układem nerwowym. Główną rolę odgrywa tu prawidłowa budowa i czynność układu kostno-stawowego i mięśniowego, kręgosłupa, tułowia i kończyn (zwłaszcza stóp). O przebiegu rozwoju motorycznego decydują też czynniki genetyczne (tzw. Uzdolnienia ruchowe) i wpływy środowiskowe.

Rozwój społeczny

Polega na zdobywaniu dojrzałości do współżycia w społeczeństwie. Człowiek wraz z wiekiem uczy się pewnych reguł postępowania oraz zwyczajów panujących w grupie, do której przynależy.

Samoocena

Obraz własnej osoby, który zależy od wielu czynników, tego jak widzimy sami siebie oraz tego jak oceniają nas inni, ważni dla nas ludzie; samoocena dotyczy zarówno cech fizycznych jak i psychicznych; samoocena jest ważna dla wielu sfer: rodzinnej, zawodowej, społecznej i poznawczej.

Sens życia

Cel ludzkiego życia.

Sytuacja trudna

To sytuacja, w której naruszona jest równowaga między potrzebami i zadaniami a sposobami i warunkami ich realizacji

Szacunek

Oznacza poważanie, zwracanie uwagi na potrzeby, zauważanie i dawanie uwagi danej osobie.

Telefon zaufania

Pomoc telefoniczna dla osób, które znalazły się w kryzysie.

Terapia / terapeuta

Szereg działań przeprowadzanych przez terapeutę, które mają na celu pomoc w przywróceniu równowagi człowiekowi, u którego stwierdzono odchylenie od normy. Kiedy boli mnie ząb, idę do stomatologa. Kiedy mam problemy z kolanem, do fizjoterapeuty/ortopedy. A kiedy męczy mnie jakiś problem dotyczący psychiki, to wybieram się do terapeuty.

Uzależnienie (nałóg)

To silne pragnienie zażywania konkretnych środków, bądź wykonywania jakiejś czynności. Rodzajów uzależnień jest wiele m.in. Od alkoholu, narkotyków, leków, hazardu, papierosów/tytoniu, komputera/gier komputerowych/ Internetu, seksu, robienia zakupów, pracy. Https://116111.pl/problemy/czym-jest-uzaleznienie,aid,105

Wściekłość

Stan dużego wzburzenia, spowodowanego gniewem, odczuwając wściekłość mamy dużo energii i chcemy jej użyć do rozwiązania sytuacji, często działając przeciwko komuś.

Wykroczenie

Czyn społecznie szkodliwy (nawet w stopniu znikomym), zabroniony przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia pod groźbą kary aresztu, ograniczenia wolności, grzywny do 5000 złotych lub nagany.

Wysoki poziom lęku

Negatywny stan emocjonalny charakteryzujący się uczuciem niepewności, strachu, nieuchronnego niebezpieczeństwa; towarzyszy mu poczucie niemocy, niezdolność postrzegania nierealności zagrożenia, długotrwałe napięcie oraz wyczerpujący stan gotowości na oczekiwane zagrożenie a ponadto uczucie samotności, braku pomocy czy niepokoju w stosunku do potencjalnie wrogiego świata.

Wzorzec snu

Schemat wypoczynku (snu) będący normą, powtarzający się przez dłuższy czas.

Zabawy w bliskości cielesnej

To takie zabawy, w których uczestnicy dotykają się nawzajem, np. Podając sobie rękę czy stykając się plecami. Szczególnie ważne w sytuacji takich zabaw jest dbanie o komfort uczestników. Nigdy nie zmuszaj do uczestnictwa, ustalcie hasło, którego może użyć osoba, która nie chce już brać udziału w tej sytuacji np. “Stop”. Pamiętaj, że nie wolno zachęcać do zabaw, które wymuszają dotykania intymnych części ciała (np. Klepania w pupę) czy wykonywania czynności intymnych (np. Całowania).

Zaburzenia osobowości

Obecność trwałych cech charakterologicznych danej osoby i utrwalonych wzorców postępowania, zachowania, relacji z innymi ludźmi i funkcjonowania w społeczności. Dotyczy to również przeżywania siebie i innych oraz stosunku do samego siebie i otoczenia. Cechy te ze względu na swoją jakość i ilość utrudniają osobie prawidłowe funkcjonowanie społeczne, rodzinne i zawodowe (edukacyjne) oraz uniemożliwiają lub hamują rozwój w tych obszarach. Są też często związane z subiektywnie przeżywanym cierpieniem.

Zaburzenia psychiczne

To stan zaburzenia postrzegania realnej rzeczywistości – takie zachowania, sposoby myślenia, czucia, postrzegania oraz inne czynności umysłowe i relacje z innymi ludźmi, będące źródłem cierpienia lub utrudnień w indywidualnym funkcjonowaniu dotkniętej nimi osoby.

Zachowania autodestrukcyjne, samookaleczenia

zachowania agresywne, niekorzystne, bezpośrednio albo pośrednio zagrażające zdrowiu lub życiu.

(źródło: forumzdrowia.pl)

Zmysły

Grupa wyspecjalizowanych komórek receptorowych, które mają zdolność do odbierania jakichś konkretnych bodźców oraz przesyłania później uzyskanej informacji do odpowiednich rejonów mózgowia, w których są one ostatecznie interpretowane. Zmysły pozwalają człowiekowi m.in. Odczuwać zapachy, widzieć oraz słyszeć. W klasycznym ujęciu wyróżnia się pięć zmysłów (wzrok, węch, słuch, dotyk, smak), niektórzy jednak przejawiają pogląd, że człowiek może mieć ich zdecydowanie więcej, bo nawet aż 21 (np. Zmysł odczuwania bólu, równowagi, temperatury).

Żałoba

Naturalny proces radzenia sobie ze stratą. Przebiega ona u każdego w sposób indywidualny, choć można wyróżnić w niej poszczególne etapy: zaprzeczenia, złości, rozpaczy, wycofania, ponownego godzenia się z nową sytuacją.